بررسی تابلوی «رستاخیز » اثر میکل آنژ و کهن الگوهای به کار رفته در آن(بخش دو)

65 دیدگاه


در ادامه مطلب بخش اول:

در پایین سمت راست همانطور که گفته شد کارن را میبینید که بر روی قایق جهنمیان را به سمت جهنم میبرد و در آنجا تحویل مینوس غول شاخدار میدهد.

کارن از نمایی نزدیک

در تصویر ارواح گناه کاران و حواریون هر دو با هم دیده میشوند..در این میان  صحنه ای مشاهده میکنید که 2 روح خیر و شر بر سر بردن یکی از ارواح آدمیان برای به بهشت یا به جهنم بردن آن می جنگند.یک چشم این فرد از شدت ترس بسته و یک چشم دیگر از امیدواری باز است.

ترس و امید در میان کشمکش میان خیر و سر

در میانه تصویر در حدود یک سوم میانی در سمت چپ و راست از نظر بیننده 2 واقعه را مشاهده میکنید ..در سمت راست فرشتگان در حال مبارزه با ارواح جهنمیانی هستند که میخواهند به زور به بهشت وارد شوند و در سمت چپ تابلو در حال کمک به بهشتیانی هستند که با وجود بهشتی بودن توانایی پرواز به آنجا را ندارند (در پایین علت آن را توضیح داده ام).در بالای تابلو سمت چپ ابزارهای آزار مسیح در روز به صلیب کشیدن او را میبینید که  فرشتگان به عرش اعلی بالا برده اند.(قسمت بالا سمت راست را هنوز متوجه نشده ام که موضوع چیست)

در مرکز تابلو هم با دمیدن صور اسرافیلی مردگان را از خواب بیدار میکنند.همانطور که در عکس بالا هم گذاشته شد اکثر شخصیت ها معرفی شده اند و با اینحال اگر سوالی بود در کامنتها پاسخ میدهم.

نکته دیگری که باید اضافه کنم و در پست قبلی سوال برانگیز بود و البته اشتباه پاسخ داده بودم راجع به پاهایی است که در بالای تابلو آویزان به نظر میرسد.همانطور که دوست خوبمان سوم شخص مفرد اشاره کردند زیر آن نوشته است است یونش و البته این پاهای یونس پیامبر است که در پایین عکس کامل آن را می گذارم.

یونس پیامبر در بالای تابلوی رستاخیز

همانطور که می بینید در پس زمینه اثر ماهی که فروبرنده یونس بود مشاهده می شود.به طور کلی در تالار کلیسای سنت سیستین که این نقاشی کشیده شده پیامبران زیادی به همین صورت بر روی کنگره ها تصویر شده اند اما اینکه چرا یونس بر بالای رستاخیز ترسیم شده جستجوی زیادی کردم . به نتیجه ای که رسیدم وحدس میزنم  که درست باشد این است که در این آیه از انجیل مسیح قیام دوباره خود را به معجزه یونس تشبیه کرده است . همچنین بد نیست بدانیم در قرآن هم به این موضوع اشاره شده و گفته شده اگر یونس از تسبیح کننده گان نبود تا روز رستاخیز در شکم ماهی زندگی میکرد.

در این میان یک بحث جالبی از سری مقالات یونگ را برای شما خواهم آورد که تقریبا برای تمام آثار مذهبی با شرایط مشابه صدق میکند و نمادهای کهن الگویی است که آگاهانه یا ناآگاهانه در این تابلوها به کار رفته است.

ابتدا کهن الگو را تعریف میکنم:عناصر ساختاری موروثی در ناخودآگاه جمعی که یونگ برای اشاره به مضامین مکرری به کار میبرد که در اسطوره ها و افسانه ها و نیز در رویاها و خیالات و توهمات امروزین دیده میشود(روانشناسی دین..دیوید ام وولف.ص888)

اگر شما به این تصویر با کیفیت و بزرگ که از داخل کلیسا گرفته شده می بینید که روبروی تابلو میزی قرار دارد که مراسم عشای ربانی را تداعی می کند . در واقع به بسیاری از سوال های ما به کمک ارتباط بین مراسم عشای ربانی و رستاخیز  پاسخ داده میشود . از جمله  در سمت چپ تصویر از دید بیننده و در یک سوم میانی تابلو می بینید که بعضی از افراد را که لباس تیره دارند به کمک فرشتگان در حال بالا کشیدن هستند . اینها افرادی هستند که مستحق بهشت هستند اما به دلیل  اینکه غسل تعمید داده نشده اند و مراسم عشای ربانی را به جا نیاورده اند نمی توانند  به آسمانها پرواز کنند و در سمت مخالف آنها برعکس همین قضیه صدق می کند. یعنی افرادی که غسل تعمید داده شده اند اما لایق بهشت نیستند و توسط فرشتگان و قدیسان (مثلا سنت سبایتین که با تیر آنها را می زند ) از بهشت رانده می شوند .

بحث دیگری که به آن می پردازیم حضور پر رنگ مریم مقدس در تابلوهای هنرمندان به خصوص  در دوره های رنسانس است . این موضوع مفهوم مهمی دارد . کلیسا صرفا یک  سازمان پدر سالار  با الگویی کاملا مردانه و خشن می باشد و با حذف زنان از دایره قدرت و منحرف کردن نمادهای زنانه مانند الهه ها (که البته قبلا در دین یهود هم مشاهده شده بود اما نه به این شدت) سعی  کرد تا موضوع قدرت را به صورت انحصاری در اختیار مردان درآورد . بحث مرموز مریم مجدلیه را هم قبلا بارها در همین وبلاگ صحبت کرده ایم و نیز ممنوعیت ازدواج برای کشیش ها و غیره  و غیره …

اما هنرمندان آگاهانه یا نا آگاهانه با گنجاندن تصوبر مریم مقدس در تابلو ها  مثل تاجگذاری مریم در تابلوی روبنس و در این تابلو حضور مریم در کنار عیسی در روز رستاخیز (همانطور که می دانید طبق اعتقاد مسیحیان عیسی در روز رستاخیز به تنهایی حساب پس می گیرد)  سعی در بازگرداندن الهه ها داشته اند . اسطوره ی»جام مقدس» نیز تلاشی در این سمت و سو بوده است . این اقدامی در جهت تعادل روانی بشر و ادیان میباشد . به یاد بیاورید که در یکی از  پست های قبلی از سوفیا صحبت کردیم و گفتیم حضور بیشتر سوفیا نمادی از خرد و حکمت در پدر آسمانی به حساب می آید و در واقع می توان اینطور برداشت کرد که در این مورد خاص بین کلیسا و مسیحیت !! تضاد وجود دارد .

رازی که در مراسم عشای ربانی وجود دارد در ارتباط تنگاتنگ با عقیده تثلیث است . پدر,پسر و روح القدس نمادهای مهمی هستند اما تشکیل یک ماندالا یا صورت انتزاعی یک کهن الگوی کامل را نمی دهند به دلیل آنکه از عنصر زنانه خالی هستند . حضور مریم مقدس ضمن اینکه این کهن الگو را کامل میکند خود بیان کننده کهن الگوی دیگری است به نام «مادر» . نماد «مادر» نشان دهنده حکمت و تعالی معنوی که فراتر   ازعقل است از جنبه مثبت و نشان دهنده جهان مردگان از نظر منفی می باشد. مریم و سوفیا دو جلوه پرطرفدار این نماد هستند که در کنار کهن الگوی «خود» که در  عیسی متجلی می شود به همراه  خدا و روح القدس تشکیل یک نماد کامل را می دهند .

در توضیح نماد «خود» باید گفت که نشان دهنده حد وسط شخصیت  و هماهنگی و تعادل  می باشد که صورت های زیادی دارد که در این تابلو شکل «مسیح » آن از همه آشکارتر است .

پوزش فراوان جهت طولانی شدن پست. ضمن اینکه هر نکته ای که جا افتاده بود در کامنتها بپرسید پاسخ می دهم.

منابع :

http://en.wikipedia.org/wiki/Jonah

http://www.artstamps.dk/Alphabet-M-N-O.htm

http://en.academic.ru/dic.nsf/enwiki/40845

http://bible-truths.com/lake16-D4.htm

http://en.academic.ru/dic.nsf/enwiki/2362146

http://www.travelblog.org/Photos/4118476.html

http://artblogbybob.blogspot.com/2007_10_01_archive.html

http://obsession3.blogspot.com/

کتاب روانشناسی دین اثر دیوید ام وولف

کتاب نمادهای تحول اثر یونگ

کتاب درک هنر اثر هربرت رید

مجسمه بسیار زیبای مریم مقدس وعیسی اثر میکل آنژ

23 دیدگاه


احتمالا معروفترین تندیس مذهبی در دنیا همین اثر میکل انژ است.جالب است بدانید او این اثر خود را در 24 سالگی به پایان رساند.بر روی تصاویر کلیک کنید تا در اندازه واقعی ببینید.

michelangelo27s_pieta_5450_cropncleaned1

Michelangelo. Pieta. 1499. Marble. St. Peter’s, Vatican

هنگامیکه به جزییات اثر نگاه میکنید از ظرافت وگیرایی و لطافت آن به حیرت میافتید مخصوصا اگر توجه داشته باشید که در آن زمان ابزارهای برقی برای کمک به هنرمندان وجود نداشت.در این تصویر با شکوه و مجلل هنرمند به ما احساسی روحانی از رنج کشیدن مسیح را منتقل میکند.آثار بسیار زیادی از هنرمندان مختلف درباره همین موضوع وجود دارد اما بدون تردید هیچکدام همانند این بیننده را تحت تاثیر قرار نمیدهند.

michelangelo7

 

 

Pieta-JesusfacePieta-Maryface

 

 

 

 

 

چهره مریم مقدس در حالیکه بدن بی جان فرزندش را در آغوش گرفته تجلی آرامش…ملاحت و عظمتی است که این غم بزرگ را با آغوش باز پذیرفته است.هنگامیکه میکل انژ اثر خود را به نمایش گذاشت بعضی به او انتقاد کردند که مریم را جوان نشان داده است در حالیکه در آن زمان میبایستی حدود 45 سال داشته باشد اما او با حالتی خونسرد پاسخ داد که گذر زمان بر روی باکرگی مریم مقدس تاثیری نداشته است.پس میتوان نتیجه گرفت که جوانی و ملاحت در اینجا نماد باکرگی مریم است.

همچنین صورت مریم مقدس از صورت مادر میکل آنژ اقتباس شده است…او مادرش را در 5 سالگی از دست داد اما با این اثر صورت او را برای همیشه به نمادی از شادابی و جوانی تبدیل کرد…این موضوع در آثار هنرمندان بعدی کاملا مشهود است.همچنین او بعد از به نمایش گذاشتن این اثر دچار غرور شد و همانطور که در تاریخ میخوانیم بسیار بدخلق بود..او بعدها امضای خود را روی اثر به این شکل قرار داد.

Pieta-faciebat

هنگامیکه روبروی این تندیس زیبا قرار میگیرید بر بالای سر شما گنبدی وجود دارد که در تصویر زیر آن را میبینید.نقاشی های این گنبد نیز از آثار میکل آنژ است و کاملا در ارتباط با همین تندیس است.تصویر میانی نماد سعادت و رستگاری  حاصل از دین مسیح است.و 4 طرف گنبد توسط روح القدس و فرشتگان محافظت میشود…آن پرنده ی سفیدی که در میان طاق ها میبینید نماد روح القدس است.گوشه ها ی گنبد تصویر 4 مرد را میبینید:نوح…موسی…ابراهیم . ارمیای نبی.

نوح در این تصویر نماد نجات و رستگاری بشر است و ابراهیم در حال ذبح اسماعیل نماد قربانی شدم مسیح برای بشریت است و موسی به همراه لوح 10 فرمانش نماد پیمانی است که بین مسیح و رستگاران وجود دارد و ارمیای نبی بر فراز خرابه های کفر در بیت اللحم نماد پیروزی نهایی مومنان است.

St_peters_dome

>

منابع:

1)  http://www.abcgallery.com/M/michelangelo/michelangelo6.html

2)  http://www.backtoclassics.com/gallery/michelangelo/pieta/

3) http://www.saintpetersbasilica.org/Altars/Pieta/Pieta.htm

4) http://www.italianvisits.com/people/michelangelo/index.htm

5) http://www.geocities.com/uttamkumar44/michelangelo1.html

6) http://www.arthistoryclub.com/art_history/Michaelangelo

7) http://www.davidsandum.com/Hall%20of%20fame.html

8) http://www.travel-images.com/photo-vatican5.html

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: